Pocz\u0105tek listopada up\u0142yn\u0105\u0142 jak zawsze pod znakiem cmentarnych peregrynacji, tym razem wzbogaconych o ma\u0142\u0105 wypraw\u0119 w poszukiwaniu dalszych przodk\u00f3w, le\u017c\u0105cych na nieznanych nam wcze\u015bniej podlaskich nekropoliach. Poszukiwania zako\u0144czy\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bciowym sukcesem, a sama podr\u00f3\u017c jak zwykle dostarczy\u0142a ciekawych obserwacji z dziedziny ewolucji cmentarnych m\u00f3d i obyczaj\u00f3w. Wida\u0107 np. zwyci\u0119sk\u0105 ofensyw\u0119 sztucznych kwiat\u00f3w i coraz wi\u0119kszych lampek (lamp?) stawianych wci\u0105\u017c g\u0119\u015bciej na grobach. Przybywa te\u017c – niestety! – wynalezionych w ostatnich latach zniczy zapachowych, wi\u0119c atakowani jeste\u015bmy przemiennie nap\u0142ywaj\u0105cymi falami „naturalnych” aromat\u00f3w r\u00f3\u017c i lilii.<\/p>\n
Ciekawie jest pos\u0142ucha\u0107 rozm\u00f3w przy s\u0105siednich grobach. W tym roku moj\u0105 uwag\u0119 zwr\u00f3ci\u0142o m\u0142ode ma\u0142\u017ce\u0144stwo: ona pr\u00f3bowa\u0142a przekona\u0107 m\u0119\u017ca, \u017ce babcia Marysia w rzeczywisto\u015bci by\u0142a jego prababci\u0105, z czym on w \u017cadnym wypadku nie chcia\u0142 si\u0119 zgodzi\u0107. Gdzie indziej malutka dziewczynka ci\u0105gn\u0119\u0142a ojca za r\u0119kaw i pyta\u0142a, wskazuj\u0105c p\u0142yt\u0119 nagrobn\u0105: „Tato, dlaczego nie mo\u017cemy zajrze\u0107 do babci?”<\/p>\n
Gdy dojechali\u015bmy do ostatniego odwiedzanego cmentarza w Ceranowie, na skraj mapy wy\u015bwietlanej na ekranie nawigacji satelitarnej wyp\u0142yn\u0119\u0142a nazwa Treblinka. Poniewa\u017c nikt z nas nie by\u0142 wcze\u015bniej w tym strasznym miejscu, natychmiast podj\u0119li\u015bmy decyzj\u0119, \u017ceby pojecha\u0107 i tam.<\/p>\n
Po zat\u0142oczonych polskich cmentarzach miejsce zag\u0142ady prawie miliona \u017byd\u00f3w przywita\u0142o nas zamkni\u0119tym na g\u0142ucho pawilonem przy parkingu i kartk\u0105: „Uprzejmie informujemy, \u017ce w dniu 1 listopada Muzeum Walki i M\u0119cze\u0144stwa w Treblince jest nieczynne.” Na szcz\u0119\u015bcie sam teren by\u0142ego obozu dost\u0119pny jest nawet w dniach wspominania Zmar\u0142ych.<\/p>\n
Jak wiadomo, po Vernichtungslager Treblinka nie pozosta\u0142o nic: \u017cadnych barak\u00f3w, kom\u00f3r gazowych, wie\u017cyczek stra\u017cniczych. Na otwartej przestrzeni stoi pomnik, otoczony tysi\u0105cami nawi\u0105zuj\u0105cych do macew kamieni, z nazwami rodzinnych miejscowo\u015bci ofiar. Ludzi nie by\u0142o, tylko troch\u0119 lampek z hebrajskimi napisami, zgaszonych przez wiatr. Zapalili\u015bmy w\u0142asn\u0105, polsk\u0105, pr\u00f3bowali\u015bmy te\u017c o\u017cywi\u0107 te \u017cydowskie, ale wiatr nie pozwala\u0142 im si\u0119 pali\u0107. Gdy opuszczali\u015bmy teren obozu, spotkali\u015bmy m\u0142ode ma\u0142\u017ce\u0144stwo z dzieckiem – stara\u0142em si\u0119 mocno wierzy\u0107, \u017ce to jaki\u015b znak, jaka\u015b zapowied\u017a.<\/p>\n
Polskie cmentarze chwytaj\u0105 za serce. Cmentarz bez grob\u00f3w w Treblince chwyta za gard\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pocz\u0105tek listopada up\u0142yn\u0105\u0142 jak zawsze pod znakiem cmentarnych peregrynacji, tym razem wzbogaconych o ma\u0142\u0105 wypraw\u0119 w poszukiwaniu dalszych przodk\u00f3w, le\u017c\u0105cych na nieznanych nam wcze\u015bniej podlaskich nekropoliach. Poszukiwania zako\u0144czy\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bciowym sukcesem, a sama podr\u00f3\u017c jak zwykle dostarczy\u0142a ciekawych obserwacji z […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-356","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/356","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=356"}],"version-history":[{"count":20,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/356\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":597,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/356\/revisions\/597"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}