4 czerwca 1989 roku prze\u017cy\u0142em w spos\u00f3b zaiste wyj\u0105tkowy, bo w miejscu niezwyk\u0142ym. Po kilku tygodniach przedwyborczej gor\u0105czki, pisania instrukcji, roznoszenia ulotek, pojecha\u0142em s\u0142u\u017cbowo do Moskwy. Dzie\u0144 wybor\u00f3w sp\u0119dzi\u0142em wi\u0119c w samym sercu Imperium Z\u0142a, a g\u0142osowa\u0142em w ambasadzie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.<\/p>\n
W ambasadzie t\u0142um Polak\u00f3w. Nie by\u0142o mowy o miejscu w kabinie do g\u0142osowania, przy stoliku czy cho\u0107by przy parapecie okiennym. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 obecnych spe\u0142nia\u0142o obywatelski obowi\u0105zek siedz\u0105c po prostu na pod\u0142odze. Podst\u0119pny plan w\u0142adzy, \u017ceby utrudni\u0107 g\u0142osuj\u0105cym \u017cycie poprzez zmuszenie ich do przekre\u015blania dziesi\u0105tk\u00f3w nazwisk kandydat\u00f3w, na kt\u00f3rych nie oddawa\u0142o si\u0119 g\u0142osu, przyni\u00f3s\u0142 efekt odwrotny od zamierzonego. W\u015br\u00f3d radosnych okrzyk\u00f3w, \u015bmiech\u00f3w i niepochlebnych komentarzy g\u0142osuj\u0105cy odnajdowali co bardziej znienawidzone nazwiska i przekre\u015blali je z dzik\u0105 satysfakcj\u0105.<\/p>\n
A wszystko to dzia\u0142o si\u0119 w budz\u0105cym l\u0119k kontek\u015bcie historycznym. W ci\u0105gu dnia zacz\u0119\u0142y nap\u0142ywa\u0107 makabryczne informacje o katastrofie kolejowej pod Uf\u0105, na trasie Kolei Transsyberyjskiej – jak si\u0119 potem okaza\u0142o, w tym najwi\u0119kszym w historii wypadku kolejowym, po\u0142\u0105czonym z eksplozj\u0105 tandetnie za\u0142atanego gazoci\u0105gu, zgin\u0119\u0142o oko\u0142o 600 os\u00f3b. Wieczorem, w mieszkaniu go\u015bcinnej kole\u017canki z Muzeum im. Aleksandra Puszkina, s\u0142uchali\u015bmy z trwog\u0105 przybysza z Tbilisi, opowiadaj\u0105cego o masakrze z 9 kwietnia. Gruzini demonstruj\u0105cy na rzecz niepodleg\u0142o\u015bci swej ojczyzny zostali wtedy zaatakowani przez sowieckich \u017co\u0142nierzy – zgin\u0119\u0142o 19 os\u00f3b, cz\u0119\u015b\u0107 z nich uduszona po u\u017cyciu gazu parali\u017cuj\u0105cego. T\u0119 relacj\u0119 przerwa\u0142y podawane w telewizji pierwsze informacje o krwawym zlikwidowaniu nad ranem tego samego dnia prodemokratycznych demonstracji student\u00f3w na Placu Niebia\u0144skiego Spokoju w Pekinie.<\/p>\n
Nie spodziewa\u0142em si\u0119 podania przez radzieckie \u015brodki masowej propagandy wynik\u00f3w polskiej elekcji, ale nast\u0119pnego dnia czeka\u0142a mnie niespodzianka. Pracownica Muzeum Puszkina, niewysoka dziewczyna w rozci\u0105gni\u0119tym swetrze z u\u015bmiechem wyci\u0105gn\u0119\u0142a mnie na korytarz i radosnym szeptem przekaza\u0142a wiadomo\u015b\u0107: Wielikaja pobieda Solidarnosti!<\/em> Oszo\u0142omiony pytam: Kakaja pobieda?<\/em> pami\u0119taj\u0105c, \u017ce do wzi\u0119cia by\u0142 senat i tylko 35% miejsc w sejmie. A ona: Ja nie znaju, niczewo nie panimaju, no piszut, szto wielikaja pobieda!<\/em> I pokaza\u0142a mi numer „Prawdy” – na odleg\u0142ej stronie niewielka notka, ale napisane wprost o\u00a0 mia\u017cd\u017c\u0105cym zwyci\u0119stwie opozycji.<\/p>\n I tak, w do\u015b\u0107 niepozornej formie organ Centralnego Komitetu Komunistycznej Partii Zwi\u0105zku Radzieckiego doni\u00f3s\u0142 o upadku komunizmu. Cho\u0107 wtedy i zw\u0142aszcza tam nie mogli\u015bmy by\u0107 pewni jak to si\u0119 wszystko sko\u0144czy.<\/p>\n Na koniec pobytu w Moskwie, w s\u0142ynnym GUM-ie (Gosudarstwiennyj Uniwersalnyj Magazin<\/em>) kupi\u0142em c\u00f3rce na sz\u00f3ste urodziny (przypadaj\u0105ce w\u0142a\u015bnie 4 czerwca) zestaw optyczny wyprodukowany w Niemieckiej Republice Demokratycznej. Mo\u017cna by\u0142o dzi\u0119ki niemu zmontowa\u0107 m.in. lunet\u0119 – obserwowali\u015bmy p\u00f3\u017aniej przez ni\u0105 rozgwie\u017cd\u017cone niebo, szukaj\u0105c dobrych znak\u00f3w na przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" 4 czerwca 1989 roku prze\u017cy\u0142em w spos\u00f3b zaiste wyj\u0105tkowy, bo w miejscu niezwyk\u0142ym. Po kilku tygodniach przedwyborczej gor\u0105czki, pisania instrukcji, roznoszenia ulotek, pojecha\u0142em s\u0142u\u017cbowo do Moskwy. Dzie\u0144 wybor\u00f3w sp\u0119dzi\u0142em wi\u0119c w samym sercu Imperium Z\u0142a, a g\u0142osowa\u0142em w ambasadzie Polskiej […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-449","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=449"}],"version-history":[{"count":24,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/449\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":472,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/449\/revisions\/472"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}