{"id":54,"date":"2012-04-23T08:16:50","date_gmt":"2012-04-23T08:16:50","guid":{"rendered":"http:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/?p=54"},"modified":"2015-12-08T14:14:52","modified_gmt":"2015-12-08T14:14:52","slug":"a-to-ci-historia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/?p=54","title":{"rendered":"A to ci historia!"},"content":{"rendered":"<p>Wiedz\u0119 o historii swojego narodu i pa\u0144stwa mo\u017cna upowszechnia\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby. Jeden z nich, dobrze u nas znany, to darcie szat i g\u0142o\u015bne narzekanie, \u017ce \u015bwiat nas nie docenia, a przecie\u017c zawsze byli\u015bmy tacy szlachetni i wspaniali. Efekt stosowania tej metody jest oczywisty: \u015bwiat j\u0119k\u00f3w nie s\u0142ucha, albo wzrusza na nie ramionami, a zainteresowanie w\u0142asn\u0105 histori\u0105, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy, spada na \u0142eb na szyj\u0119.<\/p>\n<p>Uwa\u017cam \u017ce (normalnie pisane!) mo\u017cna\u00a0inaczej i skuteczniej, co pokazali w ostatnich latach Hiszpanie. Bez \u017cadnych odg\u00f3rnych zarz\u0105dze\u0144, rz\u0105dowych kampanii czy d\u0142ugofalowych plan\u00f3w kilku m\u0142odych Hiszpan\u00f3w opracowa\u0142o i wyda\u0142o gry planszowe, kt\u00f3rych kanw\u0105 s\u0105 wydarzenia z historii ich pa\u0144stwa. Dwie z nich odnios\u0142y du\u017cy sukces, tak\u017ce w wymiarze handlowym, i to nie tylko w ojczy\u017anie.<\/p>\n<p>Wszyscy znamy obraz Francisca Goi <em>Rozstrzelanie powsta\u0144c\u00f3w madryckich<\/em>, ale niewielu z nas wie dok\u0142adnie, jakie wydarzenie historyczne kryje si\u0119 za t\u0105 dramatyczn\u0105 scen\u0105. Daniel Val, autor gry planszowej <em>2 de Mayo<\/em> (<em>2 maja<\/em>), na pude\u0142ku umie\u015bci\u0142 reprodukcj\u0119 fragmentu dzie\u0142a Goi, a przy pomocy prostych mechanizm\u00f3w rozgrywki odda\u0142 przebieg madryckich wydarze\u0144 1808 roku. Kilkugodzinne walki hiszpa\u0144skich cywil\u00f3w, wspieranych przez nielicznych \u017co\u0142nierzy, przeciwko okupacyjnym wojskom napoleo\u0144skim odtwarzamy w ci\u0105gu p\u00f3\u0142godzinnej partii na niewielkiej planszy, b\u0119d\u0105cej reprodukcj\u0105 pochodz\u0105cego z epoki planu Madrytu. U\u017cywamy do tego drewnianych kostek i dwudziestu dw\u00f3ch kart opisuj\u0105cych wa\u017cniejsze epizody powstania. Autor nie ukrywa\u00a0akt\u00f3w heroizmu ani okrucie\u0144stwa obu walcz\u0105cych stron, dzi\u0119ki czemu gra jest bardziej przyk\u0142adem m\u0105drze prowadzonej popularyzacji wiedzy ni\u017c nachalnej agitacji. BoardGameGeek, najwi\u0119kszy portal po\u015bwi\u0119cony grom planszowym odnotowuje ponad p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca posiadaczy <em>2 de Mayo<\/em> z ca\u0142ego \u015bwiata, cho\u0107 z pewno\u015bci\u0105 jest ich wielokrotnie wi\u0119cej. Wszyscy oni dobrze ju\u017c wiedz\u0105, co wydarzy\u0142o si\u0119 w Madrycie 2 maja 1808 roku, a tak\u017ce co mog\u0142o si\u0119 zdarzy\u0107 &#8211; bo najciekawszym aspektem dobrych gier historycznych jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprawdzenia alternatywnych wersji przebiegu wydarze\u0144.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/2-de-mayo.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/2-de-mayo-244x300.jpg\" alt=\"2 de mayo\" width=\"244\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-600\" srcset=\"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/2-de-mayo-244x300.jpg 244w, https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/2-de-mayo.jpg 834w\" sizes=\"auto, (max-width: 244px) 100vw, 244px\" \/><\/a><br \/>\n<em>Fot.: BoardGameGeek (autor: Daniel Val)<\/em><\/p>\n<p>Najbardziej kontrowersyjne wydarzenie dwudziestowiecznej historii Hiszpanii wybra\u0142 Antonio Catalan, autor po\u015bwi\u0119conej hiszpa\u0144skiej wojnie domowej 1936-1939 gry <em>Espa?a 1936<\/em>, kt\u00f3ra od ukazania si\u0119 w 2007 r. zyska\u0142a przychylno\u015b\u0107 rzeszy graczy z kilku kontynent\u00f3w. Starcie to budzi do dzi\u015b naj\u017cywsze emocje i rodzi podzia\u0142y w\u015br\u00f3d historyk\u00f3w i polityk\u00f3w. Tu rozgrywka trwa do trzech godzin, ale to niewiele, bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce gracze odtwarzaj\u0105 nie klikugodzinne starcia w Madrycie, tylko trwaj\u0105c\u0105 niemal trzy lata wojn\u0119, w kt\u00f3r\u0105 anga\u017cowa\u0142y si\u0119 politycznie i militarnie tak\u017ce \u015bwiatowe pot\u0119gi. Najwa\u017cniejsze aspekty operacyjne, technologiczne i mi\u0119dzynarodowe opisane s\u0105 na kartach, kt\u00f3rymi pos\u0142uguj\u0105 si\u0119 obaj gracze w celu uzyskania dora\u017anej i d\u0142ugofalowej przewagi nad przeciwnikiem. Specyfika i historyczne uwarunkowania dzia\u0142a\u0144 ka\u017cdej ze stron s\u0105 oddane w spos\u00f3b \u017cywy i anga\u017cuj\u0105cy, a wiedza o istocie tego konfliktu przekazywana jest skuteczniej ni\u017c w trakcie uroczystych akademii czy przemarsz\u00f3w z pochodniami.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Espana.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Espana-300x266.jpg\" alt=\"Espana\" width=\"300\" height=\"266\" class=\"alignnone size-medium wp-image-603\" srcset=\"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Espana-300x266.jpg 300w, https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/wp-content\/uploads\/2015\/12\/Espana.jpg 500w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><br \/>\n<em>Fot.: BoardGameGeek (autor: Antonio Catalan)<\/em><\/em><\/p>\n<p>Warto doda\u0107, \u017ce instrukcje do obu gier opr\u00f3cz regu\u0142 zawieraj\u0105 te\u017c &#8211;\u00a0napisane kompetentnie, przyst\u0119pnie i\u00a0obiektywnie &#8211; noty historyczne,\u00a0z kt\u00f3rych zainteresowani gracze mog\u0105 dowiedzie\u0107 si\u0119 wi\u0119cej o konfliktach odtwarzanych w trakcie rozgrywki.<\/p>\n<p>A jak to jest z plansz\u00f3wkowym popularyzowaniem\u00a0historii Polski, opowiem przy nast\u0119pnej okazji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Wiedz\u0119 o historii swojego narodu i pa\u0144stwa mo\u017cna upowszechnia\u0107 na r\u00f3\u017cne sposoby. Jeden z nich, dobrze u nas znany, to darcie szat i g\u0142o\u015bne narzekanie, \u017ce \u015bwiat nas nie docenia, a przecie\u017c zawsze byli\u015bmy tacy szlachetni i wspaniali. Efekt stosowania [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-54","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=54"}],"version-history":[{"count":34,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":606,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/54\/revisions\/606"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=54"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=54"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/fiett.muzeumliteratury.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=54"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}